Το Guitarte Ensemble σε συνεργασία με την Ταινιοθήκη της Ελλάδος ντύνει μουσικά, για 2η χρονιά, την εμβληματική βωβή ταινία «Κοινωνική Σαπίλα» του Στέλιου Τατασόπουλου την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου στις 20:30. Αυτή τη φορά στο Φεστιβάλ Ρεματιάς, η κιθάρα δίνει φωνή στο σινεμά του χθες.

Πρόκειται για την πρώτη προβολή της ταινίας με ζωντανή μουσική επένδυση που θα παρουσιαστεί στο κοινό εκτός κινηματογράφου. Μια νέα πρόκληση για ακόμα μεγαλύτερο κοινό, σε ένα από τα πλέον ιστορικά και καταξιωμένα, στη συνείδηση του Αθηναϊκού κοινού, Φεστιβάλ.

Προλογίζει η πρόεδρος της Ταινιοθήκης της Ελλάδος Μαρία Κομνηνού.

ΑΠΟ ΤΗΝ «ΕΚΔΡΟΜΗ» ΤΟΥ ΜΑΜΑΓΚΑΚΗ ΣΤΟΝ ΤΑΤΑΣΟΠΟΥΛΟ

Μετά τη θρυλική «Εκδρομή» του Νίκου Μαμαγκάκη για την ταινία του Τάκη Κανελλόπουλου (1966), η κιθάρα επανέρχεται στο κινηματογραφικό ρεπερτόριο. Αυτή τη φορά όχι μεμονωμένη, αλλά ως πολυφωνικό σώμα ντύνοντας μουσικά μια βωβή ελληνική ταινία του μεσοπολέμου, την «Κοινωνική Σαπίλα» του Στέλιου Τατασόπουλου.

Οι κιθαριστές του Guitarte –Νίκος Χατζηελευθερίου, Χρήστος Φάκλαρης, Μαρία Παπαμιχαήλ, Αλέξανδρος Καζάζης, Νίκος Μακρής, Αντώνης Νταχλί και Άγγελος Φωτόπουλος– φέρνουν στη σκηνή όχι μόνο την τεχνική αρτιότητα, αλλά και τη βαθιά συνθετική εμπειρία που απαιτεί ένα τέτοιο εγχείρημα.

ΤΟ GUITARTE ENSEMBLE

Το Guitarte Ensemble δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες, το φημισμένο κιθαριστικό σύνολο που ίδρυσε και διευθύνει ο Νίκος Χατζηελευθερίου με συνεργάτες το Χρήστο Φάκλαρη και τη Μαρία Παπαμιχαήλ έχει ταράξει τα νερά της κλασικής κιθάρας στην Ελλάδα, με καινοτόμες προσεγγίσεις που διασχίζουν τα όρια της μουσικής και συνομιλούν με το θέατρο σκιών, την ποίηση, τον σύγχρονο χορό, το video art, ακόμα και τη μουσική για παιδιά.

Κάθε εμφάνισή του είναι μια ανοιχτή πρόσκληση σε πειραματισμό, σε νέες φόρμες αφήγησης και δημιουργικής έκφρασης. Αυτή τη φορά, το Guitarte Ensemble παρουσιάζει μια συναυλία-παράσταση που συνοδεύει ζωντανά την προβολή της βωβής ταινίας του μεσοπολέμου «Κοινωνική Σαπίλα» (1932) του Στέλιου Τατασόπουλου, σε συνεργασία με την Ταινιοθήκη της Ελλάδας. 

Η ταινία αποκαταστάθηκε από την Ταινιοθήκη της Ελλάδας σε συνεργασία με την Ταινιοθήκη των Βρυξελλών στο πλαίσιο της Documenta 14.

Ένα μουσικό παλίμψηστο πάνω στην εικόνα Σε μια εποχή που η σχέση ήχου και εικόνας είναι αυτονόητη, το Guitarte Ensemble ξαναπιάνει το νήμα από την αρχή. Επαναφέρει τη μουσική στη ρίζα του σινεμά – εκεί όπου κάθε ήχος δεν συνοδεύει απλώς, αλλά ερμηνεύει, φωτίζει και ανατρέπει το νόημα της εικόνας.

Μέσα από ένα πρωτότυπο ηχητικό «παζλ», οι μουσικοί του Guitarte Ensemble συνθέτουν ένα μουσικό ρεύμα που διατρέχει την ταινία σε πραγματικό χρόνο: διασκευές έργων των Bach, Handel, Schoenberg και Britten συνομιλούν με λαϊκά και παραδοσιακά μοτίβα, φλερτάρουν με αυτοσχεδιασμούς και κινηματογραφικά «κλισέ», για να δημιουργήσουν μια οργανική μετα-όπερα, ένα τολμηρό μουσικό σχόλιο πάνω στο κοινωνικό και πολιτικό περιεχόμενο της ταινίας.

Αντόνιο Βιβάλντι και Ερίκ Ρομέρ. Δύο καλλιτέχνες που έζησαν σε δύο εντελώς διαφορετικές εποχές. Τι τους ενώνει όμως και φτάσαμε να έχουμε ένα κοινό άρθρο για αυτούς τους δύο; Οι τέσσερις εποχές. Ο Ιταλός συνθέτης κυκλοφόρησε το φημισμένο κονσέρτο «Τέσσερις Εποχές» κατά το πρώτο μισό του 18ου αιώνα. Ο Γάλλος σκηνοθέτης, με τη σειρά του, κυκλοφόρησε την τετραλογία του, στα τέλη του 20ου αιώνα, κατά την δεκαετία του 1990. Πως λοιπόν αντιλαμβάνονται οι δύο αυτοί καλλιτέχνες, από δύο διαφορετικά είδη τέχνης, τη μουσική και τον κινηματογράφο, τις εποχές και τον αέναο κύκλο μεταξύ αυτών;

Ο κύκλος των εποχών θα παρουσιαστεί με βάση την σειρά που κυκλοφόρησαν οι ταινίες του Ερίκ Ρομέρ.

Άνοιξη / A Tale of Springtime (1990)

Η έναρξη της τετραλογίας του Γάλλου σκηνοθέτη, αφηγείται μία ιδιαίτερη ερωτική ιστορία. Δύο φίλες βρίσκονται μπλεγμένες μεταξύ του υπάρχοντος ερωτικού δεσμού του πατέρα της μίας και ενός νέου ερωτικού ειδυλλίου που προσπαθούν να προωθήσουν. Η ζήλια, το ρομαντικό δράμα, αλλά και η αποξένωση πολύ κοντινών ανθρώπων είναι οι δρόμοι που θα αναγκαστεί να διαβεί η πρωταγωνίστρια. Ο Ερίκ Ρομέρ αντιπαραβάλλει την ομορφιά του παριζιάνικου τοπίου με τις επιλογές των χαρακτήρων του. Επιλογές που τονίζουν και σκιαγραφούν τις αντικρουόμενες επιθυμίες και την αναποφασιστικότητα του κάθε χαρακτήρα.

Η κορύφωση των τεσσάρων εποχών για τον Βιβάλντι έρχεται με την Άνοιξη. Ο πιο χαρμόσυνος σκοπός μεταξύ των τεσσάρων εποχών. Νιώθεις την άνοιξη κάθε στιγμή. Νιώθεις τα πουλιά να κελαηδούν, την ημέρα να μεγαλώνει, τον καιρό να ζεσταίνει και την αισιοδοξία να αυξάνεται σε κάθε νότα. Όπως ακριβώς, νιώθεις παντού και την άνοιξη στα ζωηρά χρώματα του Ερίκ Ρομέρ.

Χειμώνας / A Tale of Winter (1992)

Η δεύτερη ταινία της συλλογής των τεσσάρων εποχών, είναι αρκετά αντίθετη ταινία από αυτό που αγαπούσε πιο πολύ από το οτιδήποτε ο Ερίκ Ρομέρ. Ο Γάλλος υπήρξε ένας σκηνοθέτης που κατ’ εξοχήν τοποθετούσε τις ιστορίες του, χρονικά, τους μήνες του καλοκαιριού. Η Συλλέκτρια (1967),  το Γόνατο της Κλαίρης (1970), η Πωλίν στην Πλαζ (1983) και η Πράσινη Αχτίδα (1986) είναι τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα.

Στο χειμώνα του Ρομέρ, έχουμε μία αρκετά ψυχρή, αλλά ταυτόχρονα και αρκετά συναισθηματική ιστορία. Ο λόγος για μία σχέση που έχει πλέον λήξει και υπάρχει απλά η ανάμνηση ενός καλοκαιριού. Πέντε χρόνια χωρίζουν την ανάμνηση από το τώρα για το ζευγάρι όπου είχε αποκτήσει και μία κόρη. Η ανάμνηση είναι τόσο δυνατή, όπου κάνει τη γυναίκα, να πιστεύει σε ένα θαύμα σχετικά με την επανένωσή τους. Η πίστη της εξετάζεται από όλες τις φιλοσοφικές και θρησκευτικές οδούς, με τον τρόπο που μόνο ο Ρομέρ ξέρει.

Ο χειμώνας του Βιβάλντι δημιουργεί μία αισθητική απόμερη, καθώς απλώνει σταδιακά την παγωνιά τριγύρω του. Οι κορυφώσεις των βιολιών μοιάζουν κοφτερές σαν κομμάτια πάγου. Διέξοδος δεν φαίνεται να υπάρχει ακόμα και για τους ανθρώπους που βρίσκονται κάπου ζεστά. Υπάρχει μία συνεχής απειλή ψυχρής εισβολής, η οποία σταδιακά ηρεμεί με την ύπαρξη της φωτιάς. Για τον Βιβάλντι, ο χειμώνας, ευτυχώς είχε μικρή διάρκεια. Την μικρότερη από κάθε άλλη εποχή. Διήρκεσε μόλις εννέα λεπτά.

Καλοκαίρι / A Summer’s Tale (1996)

Η κορύφωση της τετραλογίας. Καλοκαίρι στην Βρετάνη. Ένας νεαρός, ερασιτέχνης μουσικός, κολλημένος στις σκέψεις του και στην ανικανότητα του να δεσμευτεί, περνάει χρόνο με τρεις διαφορετικές κοπέλες. Η ταινία είναι σήμα κατατεθέν αφηγηματικών οδών που λατρεύει ο Γάλλος σκηνοθέτης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η ωδή στην μελαγχολία, αλλά και η αναποφασιστικότητα των χαρακτήρων του σε συνδυασμό με την παρουσίαση της ασταθής φύσεως της επιθυμίας. Απολαυστικοί διάλογοι, καλοκαιρινή ραστώνη και ξεγνοιασιά. Οι φίλοι του καλοκαιριού θα την ερωτευθούν με σχετική ευκολία.

Περνώντας στο Καλοκαίρι του Βιβάνλτι, το κομμάτι συνολικής διάρκειας έντεκα λεπτών, χωράει μία ολόκληρη εποχή μέσα του. Στο πρώτο μέρος μπορείς να νιώσεις την αποπνικτική ζέστη, που δυσκολεύει οποιαδήποτε επιθυμία για μετακίνηση. Ο αέρας ανύπαρκτος, τα ζώα στο περιβάλλον τεμπελιάζουν. Το μόνο που φαίνεται να δίνει ζωή στην ατμόσφαιρα, μία διαφορετική σπιρτάδα, είναι ο αέρας. Ένας αέρας που προμηνύει τη βροχή. Η τέλεια αντίθεση με τον καυτό ήλιο του καλοκαιριού. Ίσως συνάμα να σημάνει και τη μελαγχολία που αποφέρει το τέλος του καλοκαιριού, όμως ταυτόχρονα και μία ξεγνοιασιά. Σαν να ξαναζείς τα καλοκαιριά σου ως παιδί.

Η View Master Films με ιδιαίτερη χαρά ανακοινώνει την ολοκλήρωση των γυρισμάτων της νέας μεγάλου μήκους ταινίας μυθοπλασίας «ΕΘΝΙΚΟΣ ΕΛΛΗΝΟΡΩΣΩΝ» (με διεθνή τίτλο «Disqualifié»), σε σκηνοθεσία Γιώργου Τελτζίδη και σενάριο του ιδίου και του Αντώνη Τσιοτσιόπουλου.

Το σενάριο της ταινίας βασίζεται στο ομώνυμο θεατρικό έργο ΕΘΝΙΚΟΣ ΕΛΛΗΝΟΡΩΣΩΝ των Γιώργου Παλούμπη και Αντώνη Τσιοτσιόπουλου, το οποίο σημείωσε τεράστια καλλιτεχνική και εμπορική επιτυχία, κερδίζοντας την αγάπη του κοινού και τις θερμότερες κριτικές. Μεταφέροντας τη δυναμική, την αυθεντικότητα και τους ζωντανούς διαλόγους της θεατρικής σκηνής στη μεγάλη οθόνη, η ταινία επαναπροσεγγίζει την αρχική ιδέα μέσα από μια διεισδυτική και οπτικά ατμοσφαιρική αφήγηση.

Μια παρέα παιδικών φίλων, σαραντάρηδες πια, εξακολουθεί να συναντιέται μία φορά τον μήνα για να παίξει μπάσκετ στο παλιό κλειστό γήπεδο του Εθνικού Ελληνορώσων. Όταν ένας από αυτούς εξαφανίζεται ξαφνικά, ένα νέο μέλος έρχεται να καλύψει την θέση του στην ομάδα. Αυτό που μοιάζει με ένα ακόμη συνηθισμένο παιχνίδι μετατρέπεται σταδιακά σε έναν μακρύ αποχαιρετισμό: στη φιλία όπως την ήξεραν, στη νεότητά τους και σε εκείνη την εκδοχή του εαυτού τους που πίστευαν πως θα διαρκούσε για πάντα.

Σκηνοθετικό σημείωμα

Ο «Εθνικός Ελληνορώσων» είναι μια ιστορία για τη φιλία, την ενοχή και τη στιγμή που αναγκάζεσαι να αντικρίσεις όχι αυτό που πίστευες πως θα γίνεις, αλλά αυτό που τελικά έγινες. Οι χαρακτήρες της ταινίας είναι άνδρες μιας γενιάς που μεγάλωσαν μαζί, χωρίς να μάθουν ποτέ να εκφράζονται πραγματικά. Κρύβουν τον φόβο, την τρυφερότητα και την απογοήτευσή τους πίσω από το χιούμορ, τον ανταγωνισμό και τις αναμνήσεις μιας κοινής νεότητας. Όταν όμως αυτοί οι κώδικες επικοινωνίας παύουν να λειτουργούν, το παλιό γήπεδο, το τελευταίο τους καταφύγιο, γίνεται ο τόπος όπου αναγκάζονται να έρθουν αντιμέτωποι με όσα απέφευγαν επί χρόνια.

Διεθνής Πορεία & Post-Production

Η ταινία, μια συμπαραγωγή Ελλάδας και Ιταλίας, έχει ήδη καταγράψει μια λαμπρή διεθνή παρουσία πριν καν ολοκληρωθεί. Αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του Torino Film Lab – Screens of Tomorrow και παρουσιάστηκε στο πρόγραμμα Works in Progress του 23ου Sofia Meetings (παράλληλο τμήμα του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Σόφιας), προσελκύοντας το ενδιαφέρον διεθνών διανομέων, sales agents και εκπροσώπων φεστιβάλ.

Η ταινία βρίσκεται στο στάδιο της επεξεργασίας (post-production), με την ολοκλήρωσή της να προγραμματίζεται για το φθινόπωρο του 2026, θέτοντας τις βάσεις για τη φεστιβαλική της πορεία στο εξωτερικό και στις ελληνικές αίθουσες.

Δεν πρόκειται για στιγμές χωρίς νόημα που γεμίζουν το δίωρο της ταινίας, ούτε για παύσεις που περιμένουμε να τελειώσουν. Είναι στιγμές που νιώθουμε πως ό,τι και να πουν οι ήρωες, κάτι λείπει, και αυτό το κάτι ξεγυμνώνεται από το τοπίο, και το τοπίο αυτό, δεν είναι ούτε θάλασσες, ούτε βουνά, ούτε εντυπωσιακά μακρινά μέρη: είναι η άσφαλτος.

Παρατήρησα πως υπάρχουν πολλές αγαπημένες μου ταινίες όπου ο δρόμος συνομιλεί τόσο ενεργά με τους χαρακτήρες που φιλοξενεί, και έτσι τις χώρισα σε κάποιες κατηγορίες. Το εξής μέρος είναι αφιερωμένο στον ασιατικό κινηματογράφο, όπου φαίνεται πως οι δημιουργοί του καταλαβαίνουν εκ βαθέων τη δύναμη της σιωπηλής συμφωνίας ανάμεσα στον συναισθηματικό κόσμο των χαρακτήρων και τον εξωτερικό κόσμο.

Υ.Γ.: Το κείμενο αποδείχθηκε μικρο-πρόκληση για μια κύρια αιτία: όση ελευθερία χαρίζουν οι στιγμές στις οποίες ένιωσα την ανάγκη να αναφερθώ, άλλη τόση καμιά φορά «κλέβει» ο γραπτός λόγος. Επομένως, ορίστε, από εδώ όση ελευθερία κατάφερε να ζήσει γραπτά:

Decision to leave (Νότια Κορέα, 2022)

«Mου λείπει ο καιρός που με παρακολουθούσες», λέει κάποια στιγμή η Song So Rei, ύποπτη για φόνο, στον ντετέκτιβ, και συνοψίζουμε εδώ την τραγική παράνοια της ιστορίας τους. Η Απόφαση Φυγής στο μυαλό μου δεν είναι μια ενιαία ταινία, αλλά μια σπονδυλωτή ροή συνεχών διλημμάτων και αποφάσεων, που όλες λαμβάνονται κατά τη διάρκεια κάποιας φυγής αλλά και καταλήγουν σε αυτήν. Εδώ ο δρόμος γίνεται πεδίο όπου αναπτύσσονται εμμονές και σκοτεινές επιθυμίες, ενώ κάθε φορά που βρισκόμαστε εκεί μαζί με τους ήρωες ένα κομμάτι της μνήμης και της πραγματικότητάς τους έχει χαθεί. Ο δρόμος είναι ο τρίτος συμπρωταγωνιστής με δική του αυτόνομη πορεία: ξεκινώντας ως απαραίτητο συστατικό αστυνομικού θρίλερ και χώρο παρακολούθησης, χωρίς να το καταλάβουμε παίρνει ηδονοβλεπτική χροιά. Έχουμε πολλά σημεία όπου οι δύο βρίσκονται και οι δυο σε δρόμο, αλλά σε πολλά διαφορετικά σημεία, επικοινωνώντας έμμεσα, με κάποιον διαμεσολαβητή, είτε αυτός είναι τηλέφωνο, είτε είναι ένα παράθυρο.  Από την άλλη, αν και έχουμε ελάχιστα σημεία όπου βρίσκονται στο ίδιο σημείο (όπως στο περιπολικό, σε ρόλους αστυνομικού και υπόπτου, ή στο τέλος της ιστορίας το οποίο δεν θα το αποκαλύψουμε), εκεί αισθανόμαστε εντονότερα τη συναισθηματική εγγύτητα και ένταση. Άρα, τελικά, ακόμα δεν ξέρω εάν ο δρόμος εδώ ενώνει, ή περισσότερο χωρίζει, τους δυο ήρωες.

Drive my car (Ιαπωνία, 2021)

Οι καθημερινές διαδρομές που κάνει ένας σκηνοθέτης με την οδηγό του δίνουν μαθήματα εμπιστοσύνης, πρώτα στον εαυτό μας, έπειτα στη ζωή και τον χρόνο και τέλος, στους γύρω μας. Παρόλο που η ταινία κυλάει με τους συνήθεις ιαπωνικούς κινηματογραφικούς ρυθμούς συμβαδίζοντας αρκετά με την ρεαλιστική πάροδο του χρόνου, έχει μια λανθάνουσα κλιμάκωση στη σχέση των δυο ηρώων. Εδώ ο δρόμος γίνεται ευκαιρία για δυο ανθρώπους με μεγάλα χάσματα μεταξύ τους να εισχωρήσουν ο ένας στη ζωή του άλλου. Δυο σημεία ξεχωρίζουν: πρώτον, όσο ιδιωτικές και αν γίνονται οι στιγμές τους, ποτέ δεν υποκύπτουμε σε κάποιον ερωτικό υπαινιγμό, και δεύτερον εξελίσσεται μια ειλικρινής γνωριμία που σέβεται κάθε –αμήχανο- στάδιο. Το παράδοξο θάρρος της Μισάκε να οδηγήσει αμέτρητες ώρες προς έναν τόπο που την πλήγωσε βαριά και να τον γνωρίσει στον Γιουσούκε ελπίζοντας ότι θα του προσφέρει γαλήνη, η αμοιβαία κατανόηση που προκύπτει όταν ο σκηνοθέτης επιτρέπει τελικά στην Μισάκε να ανάψει τσιγάρο μέσα στο αμάξι και αυτή το ανάβει απλώνοντας –χαριτωμένα άβολα- το χέρι της εκτός της οροφής, συνοψίζουν την τυπικότητα αλλά και τις ρωγμές της στη σχέση τους. Όταν καπνίζουν και οι δυο στο αμάξι, δεν βλέπουμε αυτούς, αλλά τα χέρια τους απλωμένα έξω από την οροφή, να «κάνουν παρέα» το ένα στο άλλο, με τα νυχτερινά φώτα της πόλης και τον δρόμο όλο και να μεγαλώνει πίσω τους, αποτελεί την υπόσχεση μιας σχέσης που δε ζητάει περισσότερα ούτε δημιουργεί περιττές εντάσεις για σασπένς˙ περιορίζεται στο μοναδικό σημείο που οι ζωές των δυο προσώπων τέμνονται, δηλαδή στον δρόμο.

Η ΡΙΒΙΕΡΑ για τρίτη χρονιά συνεχίζει το καθιερωμένο πλέον αφιέρωμά της σε ταινίες από την τέως Σοβιετική Ένωση, προσφέροντας στους Αθηναίους σινεφίλ μια απολαυστική μετάβαση από το Καλοκαίρι στο Φθινόπωρο.

Φέτος, η εβδομάδα με τον γενικό τίτλο BACK IN THE USSR περιλαμβάνει

- Τα ανεπανάληπτα αριστουργήματα του Αντρέι Ταρκόφσκι ΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΙΒΑΝ, ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ, ΣΤΑΛΚΕΡ, ΣΟΛΑΡΙΣ, ΑΝΤΡΕΪ ΡΟΥΜΠΛΙΟΦ, ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ. Οι ταινίες του μεγάλου Ρώσου ποιητή, αληθινές κινηματογραφικές προσευχές, είναι ένα πραγματικό ετήσιο must για τους εραστές της μεγάλης Τέχνης, ένα προσκύνημα στον αυθεντικό τόπο λατρείας τους, την κινηματογραφική αίθουσα.

- Το συντριπτικό αντιπολεμικό έργο του ΕΛΕΜ ΚΛΙΜΟΦ με τίτλο ΕΛΑ ΝΑ ΔΕΙΣ. Για πολλούς παραμένει η σημαντικότερη πολεμική ταινία όλων των εποχών, μια πραγματική κατάβαση στην άβυσσο της Αποκάλυψης, μέσω της εξιστόρησης των πραγματικών θηριωδιών των Γερμανών κατακτητών στη Λευκορωσία, όπως τις βλέπει ένας μικρός παρτιζάνος.

- Μετά από πάρα πολλά χρόνια και για πρώτη φορά σε ψηφιακή αποκατάσταση προβάλλεται σε ελληνική μεγάλη οθόνη η ΑΝΟΔΟΣ, της αδικοχαμένης ΛΑΡΙΣΑ ΣΕΠΙΤΚΟ (συζύγου του Κλίμοφ που σκοτώθηκε σε αυτοκινητικό δυστύχημα). Μια πολεμική ταινία που δεν μοιάζει με καμιά άλλη, εμβαθύνοντας στον σκοτεινό κόσμο των θυμάτων και των θυτών, μια ταινία για την προδοσία και την ενοχή, για την λύτρωση και την μετάνοια, με σαφείς θρησκευτικές αναφορές.

- Για πρώτη φορά σε μεγάλη οθόνη, η αποκατεστημένη εκδοχή του ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΝΟΣ ΝΕΚΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ, του ΚΟΝΣΤΑΝΤΙΝ ΛΟΠΟΥΣΑΝΣΚΙ. Ο Λοπουσάνσκι, βοηθός του Ταρκόφσκι στο Στάλκερ, παρουσιάζει το 1986 το δικό του ντεμπούτο, ένα μετα-αποκαλυπτικό sci fi σε μια Γη ρημαγμένη από έναν πυρηνικό πόλεμο, μια κραυγή προς τον αφοπλισμό και την παγκόσμια ειρήνη. Ένα από τα καλύτερα sci fi ανατολικοευρωπαϊκής προέλευσης όλων των εποχών.

- Το πρόγραμμα συμπληρώνεται με το ντοκιμαντέρ ΣΙΝΕΜΑ ΣΑΝ ΠΡΟΣΕΥΧΗ, για τον Αντρέι Ταρκόφσκι, γυρισμένο από τον γιο του Αντρέι Α. Ταρκόφσκι, με πλήθος ανέκδοτων συνεντεύξεων, μονολόγων, φωτογραφιών και βίντεο από τη ζωή του μεγάλου ποιητή.

Όλες οι ταινίες παρουσιάζονται σε πλήρη ψηφιακά αποκατεστημένη εκδοχή.

Την Παρασκευή 28 Αυγούστου, κάτω από το φως της Πανσελήνου του Οξύρρυγχου, το Full Moon Film Marathon επιστρέφει στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) και αποτίνει κινηματογραφικό φόρο τιμής στον Stanley Kubrick, έναν από τους σπουδαιότερους δημιουργούς στην ιστορία του σινεμά που παραμένει, ταυτόχρονα, κλασικός και απόλυτα σύγχρονος. Στο Ξέφωτο του Πάρκου Σταύρος Νιάρχος και, όπως πάντα, με ελεύθερη είσοδο, το σινεφίλ κοινό θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει διαδοχικά τέσσερις εμβληματικές ταινίες του: Dr. Strangelove (S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα), 2001: A Space Odyssey (2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος), A Clockwork Orange (Το Κουρδιστό Πορτοκάλι) και The Shining (Η Λάμψη).

Τελειομανής, οραματιστής και βαθιά επιδραστικός, ο Stanley Kubrick διαμόρφωσε όσο λίγοι τη γλώσσα του σύγχρονου κινηματογράφου, σκηνοθετώντας ταινίες που παραμένουν διαχρονικές, προκλητικές και απόλυτα αναγνωρίσιμες. Με αισθητική τόλμη και φιλοσοφικό βάθος, το έργο του συνεχίζει να εμπνέει γενιές δημιουργών και κατέχει μια ξεχωριστή θέση τόσο στην ιστορία του κινηματογράφου όσο και στη σύγχρονη pop κουλτούρα.

Σινε-μαραθώνιος με ταινίες του Stanley Kubrick - Ξέφωτο, Πάρκο Σταύρος Νιάρχος

21.00: S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα / Dr. Strangelove (1964), Πρωταγωνιστούν: Peter Sellers, George C. Scott, Sterling Hayden, James Earl Jones

Μία από τις καλύτερες μαύρες κωμωδίες στην ιστορία του κινηματογράφου, το S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα εξερευνά τους παραλογισμούς του Ψυχρού Πολέμου και της πυρηνικής απειλής. Όταν ένας Αμερικανός στρατηγός δίνει εντολή για πυρηνική επίθεση κατά της Σοβιετικής Ένωσης, η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία των δύο υπερδυνάμεων προσπαθεί απεγνωσμένα να αποτρέψει μια παγκόσμια καταστροφή. Με καυστικό χιούμορ, ευφυείς διαλόγους και την αξεπέραστη ερμηνεία του Peter Sellers σε τριπλό ρόλο, o Kubrick δημιουργεί μια διαχρονική αλληγορία για την εξουσία, την ανθρώπινη αδυναμία και τον κίνδυνο που γεννά η ανεξέλεγκτη τεχνολογία.

22.45: 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος / 2001: A Space Odyssey (1968), Πρωταγωνιστούν: Keir Dullea, Gary Lockwood, William Sylvester

Ορόσημο της επιστημονικής φαντασίας, το 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος αποτελεί ένα συναρπαστικό κινηματογραφικό ταξίδι στην εξέλιξη της ανθρωπότητας και στα μυστήρια του σύμπαντος. Από τις απαρχές του ανθρώπινου πολιτισμού έως μια αποστολή στον Δία, η ταινία παρακολουθεί την ανακάλυψη ενός μυστηριώδους μονόλιθου που μοιάζει να καθοδηγεί την ανθρώπινη πρόοδο. Καθώς οι αστροναύτες έρχονται αντιμέτωποι με τον πανίσχυρο υπολογιστή HAL 9000, τα όρια μεταξύ ανθρώπου και μηχανής δοκιμάζονται. Με πρωτοποριακά, για την εποχή τους, οπτικά εφέ και φιλοσοφικό βάθος, ο Κιούμπρικ προσφέρει μια κινηματογραφική εμπειρία που εξακολουθεί να εμπνέει και να προβληματίζει.

Η Κινηματογραφική Λέσχη Καρύστου διοργανώνει για ένατη συνεχόμενη χρονιά το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καρύστου, το οποίο κάθε χρόνο εστιάζει σε μία διαφορετική θεματική. Το φετινό, 9ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, είναι αφιερωμένο στη μετανάστευση, την προσφυγιά, τον ξεριζωμό και τη διαρκή αναζήτηση μιας πατρίδας. 

Με τίτλο «Ξένος εδώ, ξένος εκεί, όπου κι αν πάω ξένος», το φεστιβάλ ρίχνει το φως της κάμερας στις ιστορίες των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον τόπο τους, αλλά και σε εκείνους που εξακολουθούν να αναζητούν την αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και την ελπίδα, και να υπενθυμίσει ότι, πριν από κάθε ταυτότητα, υπάρχει ο άνθρωπος.

Η ελληνική κοινωνία κουβαλά έντονες μνήμες προσφυγιάς και μετανάστευσης. Από τους πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής έως τα μεταναστευτικά κύματα του 20ού αιώνα, χιλιάδες Έλληνες βίωσαν το ξεριζωμό, την αγωνία της αναχώρησης, της προσαρμογής και, πολλές φορές, της προκατάληψης και του ρατσισμού. Σήμερα, καθώς άνθρωποι από άλλες χώρες φτάνουν στη δική μας αναζητώντας μια ασφαλή ζωή, η ιστορία μάς καλεί να αναγνωρίσουμε ότι η εμπειρία του «ξένου» δεν είναι κάτι μακρινό· αποτελεί μέρος και της δικής μας συλλογικής μνήμης.

Οι συνθήκες αλλάζουν, οι εποχές αλλάζουν, οι πρωταγωνιστές αλλάζουν. Τα ερωτήματα όμως παραμένουν τα ίδια: πώς αντιμετωπίζουμε τον άνθρωπο που έρχεται από αλλού; Πόσο εύκολα ξεχνάμε ότι κάποτε στη θέση του βρισκόμασταν εμείς; Και πόσο διαφορετικός είναι τελικά ο "ξένος" από εμάς;

Το τριήμερο φεστιβάλ θα τιμήσουν με την παρουσία τους δημιουργοί των ταινιών, άνθρωποι του κινηματογράφου, πανεπιστημιακοί και ιστορικοί, άνθρωποι με εμπειρία στα θέματα προσφυγιάς, προσφέροντας στο κοινό την ευκαιρία να συνομιλήσει μαζί τους και να συμμετάσχει σε έναν ουσιαστικό διάλογο γύρω από τα θέματα που αναδεικνύουν οι προβολές.

Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ θα υπάρχει έκθεση φωτογραφίας στο φουαγιέ του κινηματογράφου με τίτλο: "Memory in Transit: Άνθρωποι | Τόποι" - Ένα φωτογραφικό ταξίδι σε τόπους μνήμης, μετακίνησης και ανθρώπινης εμπειρίας - εικόνες από τα ντοκιμαντέρ του Θωμά Σίδερη 2010-2026

1, 2 και 3 Σεπτεμβρίου 2026, στον θερινό κινηματογράφο «Αύρα» στην Κάρυστο, για τρεις βραδιές αφιερωμένες σε ιστορίες που μας υπενθυμίζουν ότι η εμπειρία του «ξένου» μας αφορά και μας αγγίζει όλους. Είσοδος ελεύθερη.

Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα:

Υπάρχουν ταινίες που δεν χρειάζονται εντυπωσιακά εφέ ή γρήγορη δράση για να σε κρατήσουν καθηλωμένο. Το A Place in the Sun του George Stevens είναι μία από αυτές. Γυρισμένο το 1951, σε μια εποχή που το Χόλιγουντ είχε ακόμη τη δύναμη να αφηγείται ιστορίες μέσα από βλέμματα, σιωπές και λεπτές συναισθηματικές εντάσεις, το φιλμ παραμένει ένα σκοτεινό και γοητευτικό πορτρέτο της ανθρώπινης φιλοδοξίας, της ταξικής ανισότητας και της επιθυμίας για μια καλύτερη ζωή. Με τον Montgomery Clift, την Elizabeth Taylor και τη Shelley Winters στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, η ταινία μετατρέπει μια φαινομενικά απλή ιστορία κοινωνικής ανόδου σε ένα ηθικό και ψυχολογικό δίλημμα, αφήνοντας τον θεατή να αναρωτηθεί μέχρι πού μπορεί να φτάσει ένας άνθρωπος όταν βρεθεί αντιμέτωπος με το χάσμα ανάμεσα σε αυτό που έχει και σε αυτό που ονειρεύεται.

Η ιστορία ακολουθεί τον George Eastman, έναν νεαρό άνδρα που προέρχεται από φτωχή οικογένεια και προσπαθεί να αφήσει πίσω του το παρελθόν, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή. Όταν βρίσκει δουλειά στην επιχείρηση του πλούσιου θείου του, έρχεται για πρώτη φορά κοντά στον κόσμο που πάντα ονειρευόταν. Παράλληλα, η σχέση του με την Alice, μια εργαζόμενη στο εργοστάσιο, περιπλέκεται όταν γνωρίζει την όμορφη και πλούσια Angela, η οποία αντιπροσωπεύει όλα όσα επιθυμεί να αποκτήσει. Ανάμεσα στον έρωτα, την κοινωνική ανέλιξη και τη φιλοδοξία, ο George βρίσκεται μπροστά σε ένα ολέθριο δίλημμα, όπου οι επιλογές του αποκτούν συνέπειες που δεν μπορεί πλέον να ελέγξει.

Έχοντας δει την Elizabeth Taylor και τον Montgomery Clift σε άλλες ταινίες, όπως το Who’s Afraid of Virginia Woolf? και το From Here to Eternity, ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον να τους συναντήσω εδώ, σε μια τόσο διαφορετική ιστορία. Στο A Place in the Sun, όμως, η συνύπαρξή τους στην οθόνη είναι πραγματικά ξεχωριστή. Υπάρχει μια έντονη χημεία ανάμεσά τους, όχι απαραίτητα επειδή εκφράζεται μέσα από μεγάλες ερωτικές εξάρσεις, αλλά κυρίως μέσα από τα βλέμματα, τις σιωπές και την αίσθηση ότι ο ένας αντιπροσωπεύει για τον άλλον έναν διαφορετικό κόσμο.

Τη Δευτέρα 24 Αυγούστου το 16ο Athens Open Air Film Festival powered by ΔΕΗ σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Plein-Air του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος προβάλλουν το «Στους Έρωτές μας» του Μορίς Πιαλά στο θερινό κινηματογράφο Λαΐς της Ταινιοθήκης της Ελλάδος.

Ένα μοιραίο καλοκαίρι θα σημάνει την ερωτική αφύπνιση της 15χρονης Σουζάν, μιας κοπέλας απ' τα προάστια του Παρισιού που αρνείται να δοθεί στον αγαπημένο της, αλλά ξαφνικά χαρίζει το κορμί της σε αγνώστους με δηκτική απάθεια, όχι από διαστροφή, αλλά από μια απεγνωσμένη ανάγκη να νιώσει κάτι που να ξεπερνά τον ασφυκτικό μικροαστικό κλοιό. Όσο ο υπερπροστατευτικός πατέρας μετατρέπεται σε μια οικεία απουσία, τόσο αυτή αφήνεται στις σαρκικές εξερευνήσεις. Αναζητά τον έρωτα, αλλά βρίσκει μόνο το σεξ. Γυρεύει οικειότητα, αλλά προσκρούει πάνω στην υστερία μιας αποσυντιθέμενης οικογένειας.

Ο Μορίς Πιαλά σκηνοθετεί μια δική του εκδοχή στο Σύνδρομο της Ηλέκτρας, μεταφέροντας τον συναισθηματικό πυρήνα της ταινίας στην περίπλοκη σχέση της Σουζάν με τον πατέρα της. Συμμετέχοντας ο ίδιος ως ηθοποιός, οδηγεί το νατουραλιστικό του στυλ στα άκρα. Αποκομμένος από την αστική κομψότητα της Νουβέλ Βαγκ, κινηματογραφεί κάτω από το δέρμα και την όποια επίφαση ρεαλισμού. Χρησιμοποιεί την κάμερα σαν νυστέρι που σκίζει την φιλμική πραγματικότητα κι αποκαλύπτει τι βρίσκεται από κάτω. Ως αποτέλεσμα το φιλμ αιμορραγεί, τα πάντα στη δράση του γίνονται επείγοντα. Οι ηθοποιοί (με κορυφαία την πρωτοεμφανιζόμενη Σαντρίν Μπονέρ) μοιάζουν να αιφνιδιάζονται κι οι ίδιοι από την ένταση καθώς αυτοσχεδιάζουν τις ενδοοικογενειακές συγκρούσεις. Ο Πιαλά ωστόσο έχει την οξύνοια να παραδώσει τον έλεγχο στη στιγμή και το αυθόρμητο. Δεν ελέγχει την κορύφωση της ταινίας, αντικαθιστά τους διαλόγους με μια βίαιη εκφορά της αλήθειας, κι εν τέλει αφήνει το φιλμ να εκραγεί αφήνοντας πίσω τα κοφτερά θραύσματα μιας οικογένειας που διαλύεται μετατρέποντας το δείπνο της σε πεδίο μάχης.

Κοιτάζοντας κατάματα το χάος των ανθρωπίνων σχέσεων ο σκηνοθέτης απορρίπτει κάθε ηθικολογία και κάθε είδους κάθαρση.  Αφήνει πίσω ένα μωσαϊκό από σπασμένα συναισθήματα και την ηχώ μιας νιότης που αρνήθηκε να συνθηκολογήσει με τη μιζέρια του κόσμου των μεγάλων. Το φιλμ του, συνταρακτικά ωμό κι ηλεκτρισμένο, είναι το μνημείο «στους έρωτές μας», τους μικρούς, τους μεγάλους, τους πλατωνικούς, τους αληθινούς που σαν νυστέρι κι αυτοί, έσκισαν τις κακοπαιγμένες ψευδαισθήσεις που μας σέρβιρε κατά καιρούς η μεγάλη οθόνη και μας χαράκωσαν βαθιά. - Θοδωρής Καραμανώλης

Σκηνοθεσία: Μορίς Πιαλά | Πρωταγωνιστούν: Σαντρίν Μπονέρ, Ντομινίκ Μπενάρ, Εβελίν Κερ, Μορίς Πιαλά | Διάρκεια: 95' | Έτος παραγωγής: 1983

Πότε: Δευτέρα 24 Αυγούστου | 21:00

Πού: Θερινός Κινηματογράφος Λαΐς (Ταινιοθήκη της Ελλάδος) 

Είσοδος Ελεύθερη

Σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Plein-Air του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος

Το Κτήμα Κυρ – Γιάννη και το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης διοργανώνουν μια μαγική βραδιά για τους φίλους του κρασιού και του σινεμά. Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, το φεστιβάλ προσκαλεί το κοινό σε ένα τρυφερό κινηματογραφικό ταξίδι με μία συναρπαστική ξενάγηση στους αμπελώνες του Κτήματος Κυρ – Γιάννη στο Γιαννακοχώρι Νάουσας, η οποία συνοδεύεται από εκλεκτό κρασί και σνακ.

Συγκεκριμένα, το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου θα προβληθεί μέσα στον πανέμορφο αμπελώνα του Κτήματος στο Γιαννακοχώρι Νάουσας η ταινία Αμελί του Ζαν-Πιέρ Ζενέ. Η ξενάγηση στον αμπελώνα θα ξεκινήσει στις 20:00 και η προβολή της ταινίας θα αρχίσει στις 21:00. 

Παριζιάνικη και γλυκύτατη, 25 χρόνια μετά την πρώτη της κυκλοφορία στις αίθουσες, η ταινία Αμελί του Ζαν-Πιερ Ζενέ με πρωταγωνίστρια την Οντρέι Τοτού εξακολουθεί να αποτελεί την απόλυτη feelgood κινηματογραφική εμπειρία του 21ου αιώνα. Η ταινία υπήρξε υποψήφια για 5 βραβεία Όσκαρ και ακολουθεί την Αμελί, μια συνεσταλμένη, καλοπροαίρετη νεαρή σερβιτόρα, η οποία γυρίζει στους δρόμους της Μονμάρτης προσπαθώντας να βελτιώσει τις ζωές των ανθρώπων γύρω της, δίχως να συνειδητοποιεί ότι και η δική της ζωή χρειάζεται λίγη βελτίωση.

Πληροφορίες:

Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου

Τοποθεσία: Κτήμα Κυρ – Γιάννη, Γιαννακοχώρι Νάουσας

Ώρα έναρξης: 20:00 ξενάγηση – 21:00 έναρξη προβολής 

Τιμή εισιτηρίου: 15 ευρώ. Το εισιτήριο περιλαμβάνει την ξενάγηση, την προβολή ταινίας, ένα ατομικό box με κριτσίνια και γραβιέρα, ένα ποτήρι κρασί (λευκό, ροζέ ή ερυθρό)

Λόγω περιορισμένων θέσεων είναι απαραίτητη η κράτηση θέσης στο 23320 51100 ή στο e-mail: epalamida@kiryianni.gr.

Η ταινία Αμελί είναι κατάλληλη για θεατές άνω των 15 ετών.